Rusya'nın XV—XVII yüzyılların ikinci yarısındaki kaderinde toprak ve gökyüzü, yüce ve alçak eşit oranlarda karışmıştır; bilim adamı katibin, yeni keşfedilen topraklardaki nehirlerin, göllerin, ormanların çizgilerini tam olarak aktaran haritası ile oraya ilk yerleşen kutsal münzevinin yaşamı yan yanadır. Haritaya bakarak, XV. yüzyıl ortalarında Moskova Rusyası'nın küçük, fakir ve seyrek nüfuslu bir ülke olduğunu görmek zor değildir. Ancak XVI. yüzyıl başlarında büyük bir devlet haline gelmiş ve XVI ile XVII. yüzyılın dönümünde devasa bir devlet olmuştur. Nitekim ‘‘Avrupalı’’ Rusya'nın coğrafi ortamı, XVI—XVII. yüzyıllarda Rus Kuzeyi, Ural ve Sibirya'nın çok hızlı bir şekilde kolonileştirilmesini sağlamıştır. Ancak mesele sadece coğrafya değildir. Moskova Çarlığı'nın yapısı inanç üzerine kuruludur ve her yönden Ortodokslukla doludur. Uzun süre Yeni İsrail, Üçüncü Roma, Saf Kozanın Mülkü olarak kendini algılaması, ona harekete geçirici bir amaç ve varoluş anlamı vermiştir.